Weekend excursie Schiermonnikoog 2025

Vrijdag 10 oktober 2025

Afvaart om exact 09.30 uur foto Wim Wijering

De begroeting tussen de veelal “oudgedienden” op de boot verliep allerhartelijkst. Omdat het weer meewerkte duurde het (na de koffie, de thee en wat lekkers) niet lang voordat het merendeel van de excursiedeelnemers op het bovendek te vinden was. Wim was als eerste boven en besloot vanwege de drukte naar het rechterbovendek te verhuizen. De rest, die later kwam, vond kennelijk een “dekwisseling” niet nodig en bleef met de nodige hilariteit op het andere dek en stak Wim de gek aan. Waar is de saamhorigheid van weleer gebleven!?

Voor de 2e keer in successie hebben onze organisatoren Jan Nijmeijer en Henk Schepers dit jaar een extra lang weekend gepland naar Schiermonnikoog. Het e.e.a. vond plaats van vrijdag 10 tot en met maandag 13 oktober 2025. Aanvankelijk gaven zich 30 personen op; daarvan bleven er uiteindelijk 25 over. De rit naar Lauwershaven verliep voor de 22 “vroege vogelaars” voorspoedig. Drie anderen sloten zich op een ander tijdstip bij ons aan. De vroege garde was ruimschoots op tijd in Lauwershaven voor de afvaart om 09.30 uur.

Marcel steekt Wim op het andere dek de gek aan foto Wim Wijering

Zo kon het gebeuren dat Wim tijdens de overvaart wel een 30-tal over het water vliegende kluten in het vizier kreeg en de andere “dek bezoekers” niet. De rest mocht van geluk spreken dat waarschijnlijk hetzelfde groepje zich op de laatste excursie dag in de buurt van de Veerdam alsnog liet zien. Kluten in oktober is immers geen vanzelfsprekendheid.   
​ 
Kort na het aanmeren kwam Rutger (de zoon van Theun en Margo Talsma), met het bekende busje voorrijden om de bagage op te halen. Wat een service altijd. Je zult alle spulletjes maar op de fiets moeten vervoeren! Het huren van de fietsen verliep dit keer een stuk sneller en gemakkelijker dan een jaar eerder. Toen was het een behoorlijk gedoe. Dit jaar had het merendeel van tevoren reeds online een fiets gereserveerd. Kortom; het collectief huren van fietsen zal vanaf nu niet meer plaats vinden. 

De Soaselers waren als eerste onderweg foto Wim Wijering

Fietssleutel kwijt - dan maar het slot doorslijpen foto Rob Zonder

Heel anders was het bij Jan G, die thuis een constructie had bedacht, waarmee hij zowel het statief als de telescoop eenvoudig aan de fiets kon vastmaken. Onderweg was hij op die manier in staat om vanaf de tweewieler de omgeving af te speuren naar bijzondere vogelsoorten. Handige Harry’s hebben wij binnen de club!  We mochten alleen een foto van deze combi maken als we mee zouden helpen dat hij er patent op kreeg. Ahum . . .

Dit waren trouwens niet de enige aansprekende gebeurtenissen op deze dag. Johan was op enig moment op de fiets zo druk aan het vogelen dat z’n telescoop uit het foedraal schoot, die vervolgens op de straat kletterde. Dat was, naar hij later zei, niet bepaald een aangenaam geluid.  Wonder boven wonder deed “de kieker” het nog en was er gelukkig geen noemenswaardige schade. Mangs moj geluk hebb’n. 

Tegen half twee werden op het erf van de Kooiplaats zowel de Twentse vlag als onze Verenigingsvlag gehesen. Deze traditie van een voor even Twentse enclave op Friese bodem houden we al jaren in stand. Dit keer viel de eer te beurt aan onze voorzitter Jan N. en Hermie.  Alle vier dagen hebben de vlaggen gebroederlijk naast elkaar gewapperd op het eiland. Jammer dat slechts de helft van de deelnemers hierbij acte de présence gaf. 

Ieder kachelde vervolgens op zijn of haar gemakkie naar onze vaste verblijfsplek (de Kooiplaats) op het eiland. De Soaselers, toch niet bepaald de jongsten in ons gezelschap, waren er als eersten, uiteraard wel op de E-bike. Arnold dacht met een behoorlijke blessure aan z’n zitvlak dat hij bij het fietsverhuurbedrijf wel een elektrische scooter zou kunnen huren, maar dat viel effe tegen. Als hij nou van tevoren even gebeld had . . . . . .   We hebben ‘m in die vier dagen dan ook maar weinig op het stalen ros gezien; gelukkig wel geregeld met de benenwagen. Arnold was trouwens niet de enige met een blessure. Ook Joop had de hechtingen nog aan zijn hoofd na een val van de fiets in z’n eigen woonplaats, enkele dagen eerder. 

Over problemen gesproken: Jos V. had vanaf de vaste wal z’n eigen fiets meegenomen en deze ergens op slot gezet. Tot z’n grote schrik was hij opeens z’n fietssleutel kwijt.  Tja, dan maar een geleende slijptol gebruikt om het slot door te zagen. Wat moet je anders. 

Jan met z'n zelf geconstrueerde combi op de fiets foto Wim Wijering

Voor even een Twentse enclave op Friese bodem foto Benny Dood

Boomleeuwerik liet zich prachtig fotograferen foto Johan Drop

Tussentijds waren er al mooie waarnemingen gedaan van grote gele kwikken; zelfs op het erf van de familie Talsma. Bij de Kooiplas – niet ver van onze slaapplek – werd zelfs een drietal boomleeuweriken gespot, die bezig waren met het nemen van een zandbad. De vogels lieten zich fantastisch portretteren.

De oriëntatietocht op de eerste dag leverde gaandeweg heel wat vogelsoorten op. Een kijkje bij de Kobbeduinen was goed voor o.a. een late bruine kiekendief. Al snel begon de soortenlijst op deze dag te groeien en te groeien, vooral toen bij of op het Noordzeestrand soorten konden worden genoteerd als Jan van Gent, strandleeuwerik en ettelijke drieteenstrandlopers.

Over die laatste soort gesproken: Iemand liet weten “driepootstrandlopers” te hebben gezien! Dat moet dan wel een hele bijzondere soort zijn geweest, die hij heeft waargenomen! We kijken van dat soort uitspraken al lang niet meer op, want in de loop der jaren hebben we ook al “smeerkoeten”, “motorzaagbekken”, “beslijsters” en “eiereenden” voorbij horen komen. 

Ook werden er mooie tegenlichtopnames gemaakt foto Jan Grootelaar

Hoezo driepootstrandloper foto Rob Zonder

Het werd een mooie stralende dag, waarbij de zon zich geregeld liet zien. Gerald was zodanig in z’n sas dat we hem onderweg menigmaal hardop hoorden zingen. Dat passanten hem zo nu en dan aan- en nakeken maakte hem totaal niet uit. De Soaseler boys genoten eveneens zichtbaar van het mooie weer en de vele fazanten, die ze onderweg tegenkwamen. Ook werden er mooie tegenlichtopnames gemaakt, terwijl onderweg ook een beflijster werd getraceerd.

Uiteraard werd tussentijds de visboer niet vergeten. Als je mensen uit de groep kwijt bent, dan kun je ze daar niet zelden terugvinden. Joop nam voor onderweg zelfs nog een harinkje extra mee in de tas. Meestal wordt na de visboer koers gezet naar de Westerplas, zo ook op deze dag. Daar hebben we ons vergaapt aan het grote aantal vogels wat zich bevond op het in februari van dit jaar opgespoten schelpeneiland midden op de plas. Gehoopt wordt dat hier de komende jaren sterns, meeuwen en kluten gaan broeden. Naast vele eenden- en meeuwensoorten zaten er ook 5 kleine- en 2 grote zilverreigers, evenals een groep van om en nabij 35 lepelaars.

Schrijver dezes heeft, lang nadat vele anderen waren vertrokken, zich nog geruime tijd vermaakt met het maken van vliegbeelden van allerlei meeuwen, reigers, ganzen en eenden. Door wat langer te blijven werd ook van dichtbij een waterral gehoord en teruglopend naar de fiets zelfs een bladkoning. De laatste werd ook gezien, maar liet zich vanwege het dichte gebladerte niet verschalken met de camera.

Van de sneeuwgors werden - tig foto's gemaakt foto Wim Wijering

Tapuit langs de Waddenzeedijk foto foto Rob Zonder

Mooi vliegbeeld van slobeenden foto Wim Wijering

Vanaf de Westerplas moest daarna de heuvel bij Bank van Banck worden beslecht. Dat leverde bij de afdaling warempel nog een prachtige sneeuwgors op. Het beestje foerageerde pal naast het beklinkerde pad. Na voorzichtig de fiets te hebben neergelegd kon het beestje zonder enige verstoring meermaals op de gevoelige plaat worden gezet. De dagen erna hebben velen van ons van dezelfde vogel ook nog eens  -tig foto’s gemaakt. Bij een andere soort zou dat zeker nooit gelukt zijn, maar dit beestje was absoluut niet schuw, kennelijk omdat hij / zij geen mensen gewend was.     

 In de Jachthaven zaten als te doen gebruikelijk weer veel bergeenden, rotganzen, tureluurs en scholeksters met daartussen menige steenloper. Ook goud- en zilverplevier werden er gespot, evenals een eenzame kanoet. Onderweg zagen we op of in de buurt van de basaltblokken langs de Waddenzeedijk weer heel wat tapuiten en oeverpiepers, die duidelijk op trek waren richting het Zuiden. Het blijft lastig om deze steeds opvliegende beestjes op de kiek te krijgen, maar met het nodige geduld is dat zo nu en dan toch aardig gelukt. Oordeel zelf. 

Het merendeel van ons gezelschap was toen al op weg naar de uitvalsbasis om alvast een aperitiefje te nemen en zich te verkleden voor het diner. Tegen half zeven was iedereen volgens afspraak present bij hotel van der Werff voor het nuttigen van de gezamenlijke maaltijd. Een jaar eerder werden er nog gele kaarten uitgedeeld aan enkele deelnemers, die niet van ophouden wisten. Kennelijk heeft men er toch iets van geleerd! Het driegangendiner smaakte voortreffelijk en de stemming steeg gaandeweg het vullen van de glazen. 

Terug op locatie kreeg Joop de accu niet van de E-bike. Dan maar gewoon met de tweewieler naar binnen en daar met fiets en al aan de lading gezet. Hoe simpel kan het zijn!  De nazit in ons gastenverblijf verliep als altijd gezellig en er werd weer ouderwets met elkaar gedold. Op enig moment lieten enkelen weten op zaterdag een vesper te willen bijwonen in het kleinschalige klooster op “Schier”. Dat leidde prompt een aantal jeugdherinneringen in voor excursieleden, die katholiek waren opgevoed. 

Zo kwam ter sprake dat je als kind dagelijks naar de kerk moest om toch vooral een goed cijfer op je rapport te krijgen voor godsdienst. Ook kwamen de tongen los over wijwater in een jeneverfles of was het jenever in een wijwaterfles? Iemand merkte in dat verband op dat de biechtstoel één groot leugenhokje is geweest. De boetedoening voor vergeving van de zonden was steevast een oefening van Berouw of een Engel des Herengebed. En rein was je weer! 
​
Een ander voelde bij de herinnering aan het bidden van de rozenkrans nog steeds de pijnlijke blote knieën als er op de kokosmat moest worden gebeden. De jeugd van nu zou bij deze in onbruik geraakte gespreksthema’ s bijzonder vreemd hebben opgekeken als ze bij deze verhalen aanwezig waren geweest.

Kleine strandloper waarschijnlkijk aangezien voor kleine plevier foto Wim Wijering

De slotconclusie van de vrijdag was dat het qua weer te rustig was voor de tijd van het jaar en dat er nauwelijks sprake was van vogeltrek, maar dat het prachtige weer veel vergoedde. Bij het tellen en natellen van de lijst bleek dat er op de eerste dag zowaar 89 vogelsoorten waren aangekruist, waartoe leuke soorten als beflijster, bladkoning, boomleeuwerik, Jan van Gent, rosse grutto, sneeuwgors, strandleeuwerik, kleine strandloper, steenuil, wilde zwaan en zilverplevier. Vraagtekens moeten er echter worden gezet bij de eveneens aangekruiste zomertaling en kleine plevier.  Waarschijnlijk zijn die abusievelijk aangezien voor een wintertaling (vrouwtje) en een kleine strandloper. 

Kennelijk begint de leeftijd in de gelederen zo langzamerhand een rol te spelen, want al om 23.30 uur lag iedereen onder de wol. De korte nacht hiervoor, de buitenlucht, de warme maaltijd en wellicht ook een drankje te veel zullen hier waarschijnlijk debet aan zijn geweest.  

Zaterdag 11 oktober 2025

Joop was er op deze dag als eerste uit. Hij wou kijken of de accu al voldoende was opgeladen. Tijdstip: 05.30 uur. Midden in de nacht dus! Er weer inkruipen was geen optie. Daarom maakte   hij zich verdienstelijk met het klaarzetten van het ontbijt. De echte ochtendmensen maakten hier tegen zevenen gretig gebruik van. Ook werd alles klaar gelegd voor de lunchpakketten van dag II. Uiteraard werden er weer volop eieren gebakken, bakjes gevuld met yoghurt en muesli, -tig boterhammen gesmeerd en gezond fruit geconsumeerd en meegenomen. Voor iedereen was er ruimschoots voldoende; met dank aan de inkoopploeg.  

Gaandeweg stroomde het gezelschap naar buiten. Kort voordat er werd weggefietst werd een kolibrievlinder ontdekt op het kozijn van onze verblijfslocatie. Natuurlijk werden hiervan de nodige foto’s gemaakt. Het beestje ziet er - zoals op de foto te zien - in rust heel anders uit dan tijdens z’n nectarvluchten. In allerlei samenstellingen trok iedereen er daarna op zijn of haar manier op uit. Het weer was jammer genoeg niet zo mooi als een dag eerder. Het was en bleef behoorlijk bewolkt en de zon liet zich maar heel weinig zien. Niet onbelangrijk: het was en bleef evenwel droog.   

Duizendguldenkruid geen actuele benaming foto Marcel Grunder

Kolibrievlinder op het kozijn van ons gastenverblijf foto Wim Wijering

Zelf trok samensteller dezes er vooral op uit om naast vogels ook paddenstoelen te fotograferen. In de omgeving van “Klein Zwitserland” werden enkele leuke soorten gevonden als: valse hanenkam, gewone krulzoom en schubbige fopzwam. Elders op het eiland kon de baardige melkzwam worden vereeuwigd. Marcel voegde op floragebied daar nog parnassia en duizendguldenkruid aan toe. De laatste soort lijkt niet met de tijd te zijn meegegaan. Deze had nu op z’n minst “duizend euro-” of “cryptokruid” moeten heten. 

Andre, Hermie en Sylvia hadden op deze dag het plan opgevat om vanaf de Kobbeduinen te voet de Balg met een bezoek te vereren. Sylvia meende met de GPS in de hand na verloop van tijd een mooi pad te hebben gevonden. Hoe verder het gezelschap kwam, hoe dichter de struiken. Op een gegeven moment was er geen doorkomen meer aan. Onder de krassen en de doorns moest de hilarische tocht dan ook noodgedwongen worden gestaakt. Wel al was er toen een watersnip opgeschrikt en had het drietal in een van de plassen een spiering en een garnaal ontdekt. Het was me het avontuurtje wel wat na afloop eindigde met een stevige douchebeurt, waarbij nog menige doorn moest worden verwijderd. 

Een andere groepje heeft ook een tijdje in de Kobbeduinen doorgebracht; zij waren verstandiger door de telescopen op te zetten en de kwelder af te speuren naar bijzonderheden. Dat leverde prompt – althans voor Schiermonnikoog – een mooie waarneming op van een blauwe kiekendief en een juveniele zeearend.  Zo zijn er altijd weer verrassingen. Minder spectaculaire roofvogels waren op deze dag: havik, slechtvalk, buizerd en torenvalk.

Aan alles was te merken dat er op dag II een verandering gaande was. Er was meer wind en er was sprake van zicht- en hoorbare trek van lijsterachtigen. Het waren vooral koperwieken en in mindere mate kramsvogels, die van de ene na de andere besdragende struik vlogen. Ook vink, keep en menige roodborst lieten zich veel meer zien dan een dag eerder. Op deze dag werd overigens nog een late gele kwikstaart gespot en ook tjiftjaf, zwartkop, roodborsttapuit en rietgors ontkwamen niet aan al die speurende ogen. Aan de kust werden daarnaast zwarte zee-eend, roodkeelduiker en strandleeuwerik gezien; toch ook niet bepaald verkeerde soorten. 

In de kwelder vloog een juveniele zeearend foto Wim Wijering

Het was opvallend hoe Joop en Thomas (die voor het eerst mee was) op het strand voor een poosje geen aandacht hadden voor de natuur en hele gesprekken voerden over zware onderwerpen als filosofie, de opgroeiende jeugd en de problemen in de wereld. Joop staat er niet voor niets om bekend dat hij niet meer te houden is als hij eenmaal op de praatstoel zit. 
​
Onze voorzitter Jan N. bedacht zich op een ander moment en elders op het eiland geen moment toen hij zag dat enkele fietsliefhebbers niet verder durfden omdat een koe de doorgang versperde. Onverschrokken als altijd gaf Jan het beest een klap op de kont, waardoor deze verontwaardigd opzij sprong en alsnog de weg vrij maakte.

Ceciel en Arnold lekker aan het smikkelen foto Wim Wijering

Uiteraard werd ook dit keer het visje in het dorp niet vergeten, niet zelden gevolgd door een grote toeter softijs. Als je de dames en de heren zo genoegzaam ziet smikkelen, dan weet je dat er volop wordt genoten van het weekend. Natuurlijk werd er ook spreekwoordelijk weer het nodige “uitgedeeld”. De Soaseler leu kregen bijvoorbeeld een nieuwe naam toebedeeld; de Mummelmennekes. Aan buitenstaanders is die benaming moeilijk uit te leggen, maar de excursiedeelnemers naar Schier weten precies waar die naam vandaan komt.

Arnold en Ceciel vermaakten zich die dag in het dorp om te shoppen. Onder andere werd een bezoek gebracht aan de natuurwinkel en aan de VVV. Vorig jaar kocht Arnold een mooie pet met het opschrift Schiermonnikoog. Dit keer kwam hij terug met een paar sokken met dito opschrift. Als dat zo doorgaat loopt hij binnen vijf jaar parmantig als “Mister Schier” op het eiland rond.

Er werd trouwens ook een inschattingsfout gemaakt. Dat had alles te maken met het tij, waarbij het water van de Waddenzee veel sneller opkwam dan verwacht. Daardoor werden waarschijnlijk heel wat leuke steltlopertjes gemist. Nochtans konden toch nog soorten als groenpootruiter, zwarte ruiter, tureluur, zilverplevier, scholekster, steenloper, wulp, kievit en een rosse grutto in de buurt van de Jachthaven worden genoteerd. Ook werd hier een geringde eerstejaars lepelaar op de kiek gezet. Het beestje droeg naast een gewone aluminiumring ook een ring met het opschrift NHR1. 

Jonge lepelaar met ringnummer NHR1 foto Wim Wijering

Gelukkig niets aan de hand met de jongedame te paard foto Wim Wijering

Wim zag bij de Bank van Banck een jongedame op een paard, waarvan het net leek of zij opeens zijwaarts van haar rijdier leek te vallen. Bang dat haar iets was overkomen, werd snel van afstand met de telelens een plaatje geschoten om zo nodig te hulp te schieten. Bij het uitvergroten van de foto bleek al snel dat er totaalweg niets aan de hand was. De amazone was zonder rijzadel opzij gaan hangen met  . . . .  . .  een mobieltje in haar hand. Dat is kennelijk de moderne tijd!    

Het miegelde op enig moment van de koperwieken foto Rob Zonder

Bij hoog water is de Westerplas altijd een uitkomst. Vandaag waren er overigens beduidend minder vogels op het water en op het eilandje te vinden. Het soortenpalet was vrijwel hetzelfde als een dag eerder. Alleen de dodaars kon aan de Westerplaslijst worden toegevoegd. Het was één van de tien nieuwe soorten op deze dag, waardoor de teller op één soort na net niet op de 100 uitkwam. De groep lepelaars was er nog steeds, evenals de kleine- en grote zilverreigers. De laatste werd mooi vereeuwigd toen deze een landing inzette. Ook hier miegelde het op enig moment van de op doorreis zijnde koperwieken.

Het loont zich altijd om de basaltblokken aan de Waddenzeedijk onder de loep te nemen. Dat leverde ook nu weer zeker 8 tapuiten en minstens het driedubbele aan oeverpiepers op met zelfs nog wat witte kwikstaarten. Ook een zieltogende bonte strandloper had op een van de blokken een plekje ingenomen. Het beestje zag er niet bepaald okselfris uit, waarschijnlijk als gevolg van de heersende vogelgriep.

Omdat het niet storm liep met de soorten trok menigeen na verloop van tijd alvast de kant op van de Kooiplaats. Wim maakte een omtrekkend rondje en hoorde plots achter hem het onmiskenbare geluid van een naderende ijsvogel. De vogel vloog laag over het water vlak langs ‘m heen. Altijd mooi dergelijke waarnemingen. In één van de weilanden zaten nog een 3-tal Nijlganzen en bij de boerderij werden ook nu weer twee grote gele kwikstaarten gespot. 

Theun kwam bij Le Tréport nog effe buurten en vroeg Wim met zijn mindere conditie of hij met de terreinauto nog zin had in een ritje naar de Balg. Dat liet laatstgenoemde zich geen twee keer zeggen. Sylvia, schoon en wel na haar avontuur eerder die dag, kreeg die vraag mee en vroeg of ook zij mee mocht, zodat ze later toch nog kon zeggen dat ze haar plan naar de Balg had verwezenlijkt. Omdat het al na vieren was, werd door de nog fitte 89-jarige de sokken er behoorlijk in gezet over het strand.   
​
Onderweg werd vergeefs uitgekeken naar slechtvalken, die het gemunt hebben op vermoeide en of verzwakte vogels, die vanaf de Noordzee de oversteek maken. Het strand zag er super schoon uit. In het verleden verschansten de slechtvalken zich vaak achter aangespoeld materiaal. Dat kan nu niet meer, want vrijwilligers van de Beach Cleanup Tour ruimen ieder jaar in augustus alle aangespoelde rommel op. Top

Zoeken naar barnsteen op de Balg foto Wim Wijering

 Zo langs de Noordzeekant rijdende zagen we enorme aantallen meeuwen, vooral grote mantelmeeuwen, zilvermeeuwen en kokmeeuwen met daartussen enkele kleine mantelmeeuwen. Aalscholvers en rotganzen zagen we genoeg, maar vooral ook veel drieteenstrandlopers (honderden). Tijdens een stop met veel aangespoelde Amerikaanse zwaardschedes, planten uit zee, zee paddenstoelen en schelpen werd gezocht naar barnsteen. Zo nu en dan is deze versteende boomhars uit lang vervlogen tijden op het strand te vinden. Theun heeft er - na jarenlang zoeken - een pot vol van gevonden.  

Groep zeekanovaarders aan het Noordzeestrand foto Wim Wijering

Een van de door Theun gevonden barnste nen op het strand foto Jan Grootelaar

Op de terugweg zagen we een grote groep strandlopers aan komen vliegen, die op behoorlijke afstand neerstreken op het strand. Met de verrekijker en de telelens kon deze groep van bijna 1000 vogels worden gedetermineerd als bonte strandlopers. Dergelijke aantallen krijg je niet te zien bij de Veerdam of de Jachthaven. Boffen dus. Bij het verlaten van het strand zagen we verder nog een groep zee kanovaarders, die kennelijk van plan waren een tochtje te maken op de kalme Noordzee. 

’s Avonds was er wat vroeger afgesproken bij hotel van der Werff voor het gezamenlijke diner. Het was er wederom superdruk. De grote karakteristieke zaal zat mudjevol mensen aan tafels, gedekt met wit linnen tafelkleden en zilveren bestek en verlicht door tientallen kaarsen en grote kroonluchters. Voor een grote groep als de onze wordt er steevast een afzonderlijk zaaltje gereserveerd, waar we op onze wenken bediend werden door strak in het pak gestoken obers. Maar goed dat wij ruim van tevoren al de afspraak hadden gemaakt. Ook nu weer smaakte alles voortreffelijk.

Tegen half negen waren we terug en begon een aantal van ons meteen met het vullen van de schalen met hapjes en wat dies meer zij. De zaterdagavond staat immers gewoontegetrouw in het teken van een terugblik op een jaar eerder. Ook nu weer ging iedereen er gemakshalve van uit dat schrijver dezes de avond wel weer voor z’n rekening zou nemen. Dat gebeurt met veel fotomateriaal uit de eigen gelederen en uiteraard de nodige tekst. Hij doet dit immers al sinds jaar en dag. En aldus geschiedde.

Hij loodste het gezelschap - met enkele pauzes – bedreven door de avond heen, waarbij niet werd vergeten om naast de vele kwinkslagen ook een educatief tintje in de presentatie aan te brengen. Na afloop werd hij door onze voorzitter Jan N. bedankt en getrakteerd op een fles “foezel”. Als steeds waren Theun en Margot ook weer van de partij. Zij horen al jaren bij ons gezelschap en vinden het met ons altijd meer dan gezellig. ​

Meteen werden de hapjes gemaakt en de glazen gevuld foto Marcel Grunder

De nazit ging nog wel even door, alhoewel er ook excursiegangers bij waren, die letterlijk en figuurlijk “de knollen” op hadden. Zij waren dan ook plotsklaps verdwenen. De die-hearts echter koppelden er nog een derde helft aan vast. Er werden ook nu weer veel herinneringen uit eerdere jaren opgehaald. Een aantal gaf bij wijze van nieuwsgierigheid aan om een dag later deel te nemen aan een Vesper. Eilandbezoekers worden hiertoe in de gelegenheid gesteld in het kleinschalige klooster op Schiermonnikoog, waar enkele monniken in eenvoud leven. 
​
Niet lang daarna begaf iedereen zich in alle eenvoud ter ruste. Het was toen al wel na twaalven.  

Zondag 12 oktober 2025

Het slapen met meerdere mensen in één kamer is een dingetje. Het merendeel van de mensen wil of kan niet (meer) boven slapen in een stapelbed, bang om eruit te duvelen, zoals dat in het verleden wel eens is gebeurd. Gelukkig hebben de stapelbedden tegenwoordig geschikte beddenranden. Er bestaat ook nog zoiets als snurkers op de kamer. Dat kan vreselijk irritant zijn, zoals ook Jos S. ervoer. Hij verkoos daarom om de nacht op de bank door te brengen. Of hij toen wel goed geslapen heeft?

Gereserveerd bezoek aan het ringstation foto Benny Dood

De bekende ochtendrituelen als de dagen hiervoor vonden ook nu weer plaats. Op deze dag (zondag) stonden er in de ochtend 2 excursiedelen gepland. De eerste betrof een van tevoren gereserveerd bezoek aan het vogelringstation in het Groene Glop en de tweede een bezoek aan de Eendenkooi bij de Kooiplaats onder leiding van onze gastheer en kooiker Theun Talsma. Daartoe werd de groep in tweeën opgesplitst en konden de deelnemers zelf een keuze maken wie waar naartoe wilde.

De deelnemers die het ringstation bezochten kwamen naderhand enthousiast terug. Ze werden in de gelegenheid gesteld om een kijkje te nemen bij de vangattributen, kregen uitgebreid uitleg over het ringwerk en het nut ervan en mochten van nabij meemaken hoe het een en ander in z’n werk ging. Om de die ochtend gevangen vogels niet te veel te verontrusten, waren deze van tevoren in donkere zakjes gestopt. Daarna werden ze stuk voor stuk bekeken, gemeten, geringd en weer vrijgelaten. 

Het assortiment aan vogels, die de deelnemers te zien kregen, bestond onder andere uit: waterral, tjiftjaf, kleine barmsijs, roodborst, vink en zanglijster. Menigeen maakte foto’s van de vogels, de ringers e en de ringactiviteiten. Zo zien we hier bijvoorbeeld Marjorie V., die duidelijk in haar sas was dat ze een geringde roodborst de vrijheid mocht hergeven.

Meteen werden de hapjes gemaakt en de glazen gevuld foto Marcel Grunder

Ook het bezoek aan de eendenkooi viel bij de deelnemers in goede aarde. De kooi werd reeds in 1861 aangelegd en mag met recht een cultureel erfgoed worden genoemd. Vroeger werd deze gebruikt voor het vangen van eenden voor consumptiedoeleinden. Die tijd ligt evenwel ver achter ons. Tegenwoordig worden de gevangen eenden geringd en weer vrijgelaten. De kooi werd in 1998 volledig gerestaureerd. Vroeger was het vak van kooiker een beroep. Tegenwoordig is het meer een roeping om dit traditionele vak in ere te houden.

Marjorie laat enthousiast een geringd roodborstje vrij foto Sylvia Schepers

Gerald kijkt door een van de vangpijpen foto Wim Wijering

Als kooiker en eigenaar van de eendenkooi heeft Theun beslist diezelfde roeping. Hij bewaakt de rust, zorgt voor de natuur in het kooibos, onderhoudt de kooi en voert dagelijks de tamme eenden. Hij nam ons mee naar de vangpijpen, voerde wat tamme eenden bij en liet ons door wat spleten een blik werpen op de zoetwaterplas, waarop op dat moment veel eenden zwommen. Genoteerd werden: bergeenden, pijlstaarten, krakeenden, smienten, wilde eenden en uiteraard ook de nodige tamme eenden. Hij maande ons voortdurend om vooral stil te zijn en stil te blijven.

Aansluitend nam hij ons via het bemoste pad in het kooibos mee naar een wal waarin tijdens de Tweede Wereldoorlog onder primitieve omstandigheden onderduikers hadden geleefd. Van was restanten uit die tijd had hij een zelf aangelegd monument gecreëerd met daarop jaargang 1945. Gekscherend maakte hij de opmerking dat dit welhaast het goedkoopste monument ter wereld moest zijn. Hij verhaalde op deze gedenkwaardige plek in een indrukwekkend betoog over de gruwelijkheden tijdens en na de oorlog. Als jochie van nog geen 10 heeft hij daar destijds veel van meegekregen. Wie hier meer over wil weten: De verhalen zijn uitputtend beschreven in het boek “Geheimen van Schiermonnikoog”. 

Het goedkoopste monument ter wereld foto Wim Wijering

Een dankjewel van Sylvia middels een fles spraakwater foto Wim Wijering

Na afloop werd Theun bedankt voor z’n boeiende, maar vooral indrukwekkende uitleg, waar we soms stil van werden, waarna Sylvia hem een fles spraakwater voor toekomstige excursies overhandigde. 

Bij dit alles had ook Theo A. graag aanwezig willen zijn, maar door tragische omstandigheden in de familie zat dat er dit keer helaas niet in. Zijn eega en hij zijn in de loop der jaren erg bevriend geraakt met Theun en Margo. Jan G. regelde daarom die ochtend een videogesprek tussen de beide echtparen, waar beide partijen een heel goed gevoel aan over hebben gehouden. Fijn Jan dat je dat zo hebt geregeld. Top! 

Na al deze wetenswaardigheden zouden we bijna vergeten dat we die dag ook deels nog vogelend hebben doorgebracht. Het weer werkte weliswaar niet helemaal mee, maar wat wil je in oktober. Het was een beetje van alles wat; bewolking, zon en soms miezerde het zelfs. Koud was het in geen geval.  
​
Fietsend langs de basaltkeien zag schrijver dezes op enig moment vanuit z’n ooghoeken een vogel opvliegen, die met een bloedgang laag over de stenen een aantal oeverpiepers de stuipen op het lijf joeg. Het was warempel een smelleken, die ik in geen jaren meer had gezien. Of het beestje één van de piepers te pakken heeft gekregen, werd niet duidelijk. De kleinste valkachtige bleek namelijk letterlijk en figuurlijk gevlogen.

Toon en Rob hadden onderwijl op een ongebruikelijke plaats (wad bij de Jachthaven) een juveniele wilde zwaan ontdekt, die zich tegoed deed aan de rijkelijk aanwezige zeekraal. Laatstgenoemde scoorde tussentijds eveneens extra punten door tussen alle kauwen op het eiland een Noordse kauw op te sporen en deze op de gevoelige plaat vast te leggen. Ook portretteerde hij een ekster met een gehakkelde aurelia in de snavel en zelfs een passerende bonte kraai. Je moet er maar oog voor hebben. 

Juveniele wilde zwaan temidden van zeekraal foto Wim Wijering

Je moet er maar oog voor hebben - passerende bonte kraai foto Rob Zonder

Marcel wist te vertellen dat hij die dag wel 200 foto’s van de nog steeds aanwezige sneeuwgors had gemaakt. Ook nu weer lagen er voortdurend vogelaars en fotografen in het gras om vanuit een laag standpunt het uitzonderlijk tamme beestje op de foto krijgen. De gors foerageerde wederom geregeld op het beklinkerde pad waar menige fietser ‘m soms bijna van de sokken reed. Toen een dame daarop werd aangesproken liet ze doodleuk weten dat ze niet voor ieder vogeltje aan de kant ging. Dat zal vast geen vogelliefhebster zijn geweest. Goh, dat die nog bestaan!

De meest bijzondere soort van de dag diende zich evenwel aan bij de Westerplas. Daar stond ’s middags op het pad naar de kijkhut een aantal vogelaars met opnameapparatuur. Tussen hen bevond zich ons voormalige bestuurslid Vincent, die wist te vertellen dat ze kort hiervoor het geluid hadden opgevangen van een grauwe fitis, nu niet bepaald een alledaagse soort. Ondergetekende mocht het opgenomen geluid heel even beluisteren, maar kon er eerlijk gezegd weinig van maken.  

Dat veranderde toen na het maken van een fotosessie bij de Westerplas Rob opnieuw ten tonele verscheen, evenals een toevallig passerende natuurgids van Natuurmonumenten. Er was toen zeker drie kwartier voorbij gegaan. De vogelaars waren al lang vertrokken. Opeens hoorden we met z’n drieën enkele keren achter elkaar niet alleen de roep, maar ook een deel van de zang. We zagen de grauwe fitis zelfs meerdere keren, maar het gebladerte speelde ons daarbij helaas parten. Jammer genoeg lukte het ons evenmin om het beestje te vereeuwigen, maar dat doet niets af aan deze bijzondere waarneming. 

Foto 33 Toen naderhand de ingevulde daglijst werd bekeken, prijkten daar fier een tweetal soorten op, die we in de totaalscore toch maar niet meegenomen hebben. Het betrof respectievelijk een sneeuwgans en een ijseend. De eerste bleek aan de hand van de foto’s uiteindelijk een tamelijk witte “soepgans” te zijn. Als aantekening stond erbij: sneeuwwitte gans. De ijseend zou, net als de vorige soort, op de Westerplas zijn gezien, maar bij navraag wist niemand ervan. De waarneming bleef dan ook in nevelen gehuld. Een check bij Waarneming.NL wees evenmin uit dat op die dag deze bijzondere eendensoort was gezien op de Westerplas, noch elders op het eiland.

Hoezo sneeuwgans op de Westerplas foto Wim Wijering

De leu oet Soasel, alsmede de in Den Haag woonachtige Thomas, vertrokken ‘s middags weer met de boot naar het vasteland. Zij hadden “slechts” voor drie dagen “geboekt”, waarvan ze naar eigen zeggen heerlijk hadden genoten. Voor de anderen stond er nog een extra dagje op het programma.  

Ja en dan nog de Vesper, waar - zoals van tevoren aangegeven - een aantal van ons in de late namiddag daadwerkelijk aan mee hebben gedaan. Stilte is een wezenlijk onderdeel van deze religieuze gebedsdienst. Naar het schijnt zou Jos S. uitgerekend tijdens die stilte een boekje hebben laten vallen. Boze tongen beweerden nadien dat hij was ingedommeld, omdat hij ’s nachts niet in bed, maar op de bank had geslapen. 

Ook op deze avond werd hotel van der Werff met een bezoek vereerd. Vanwege de zondag werd het dit keer een voortreffelijk voorbereid en smakelijk viergangendiner. De sfeer was voortreffelijk. Vooral Jos was die avond als leadzanger van onze groep behoorlijk op dreef, niet alleen met zang, maar ook met al dan niet sterke verhalen. Vooral de echtelieden Jeroen en Marjorie uit Apeldoorn lagen geregeld in een deuk. Zij lieten meer dan eens weten dat we zo’n prettig gezelschap waren, waarbij zij zich helemaal thuis voelden. Dat is uiteraard mooi om te horen. 

De slapies van kamer 2 foto Sylvia Schepers

Zij sliepen trouwens in kamer 2 met nog 3 belhamels meer. Dit vijftal - zonder al te grote snurkers - heeft het prima met elkaar kunnen vinden wat natuurlijk een plaatje waard was. Gezelligheid kent geen tijd, zodat het die avond nog wel een poosje duurde voordat iedereen er daadwerkelijk in lag. Toch was er nog even tijd om de vogelscorelijst door te nemen. De score op de vogellijst bleef op dag 3 steken op 111 soorten. 

Maandag 13 oktober 2025

De laatste dag van ons vierdaagse verblijf op “Schier” verliep niet alleen in opperbeste stemming, maar was qua weer ook meer dan prima. De zon scheen voortdurend en er waren fraaie wolkenpartijen te zien. Ook nu weer trok iedereen er in groepjes op uit of soms ook alleen voor het maken van foto’s voor volgend jaar.

Zo fotografeerde Marcel in z’n eentje een zilverplevier met een wadpier met daarnaast een oeverpieper aan de Waddenzeedijk, als ook een dodaars op de Westerplas. En passant noteerde hij ook nog een nieuwe lijstsoort (2 mannetjes geelgors).  Jan, Gerald en Johan trokken ’s ochtends de Kobbeduinen in en zagen daar hun 2e zeearend; dit keer betrof het een adulte vogel, herkenbaar aan de witte wigvormige staart. Ik kan me niet heugen ooit één ~ laat staan twee ~ zeearenden op Schiermonnikoog te hebben gezien. Zij scoorden verder ook nog een waterpieper (ook een nieuwe soort), die vooral opviel door zijn lichte onderbuik.Elders werd ook een boomklever opgeduikeld, die tot dan evenmin op de lijst voorkwam. 

Zilverplevier met een wadpier foto Marcel Grunder

Waterpieper met tamelijk lichte buik foto Wim Wijering

Ook Rob trok er geregeld alleen met de camera op uit en wist op die manier onder andere koperwiek, goudhaan en winterkoning te verschalken. Er werden op deze dag sowieso veel koperwieken, kramsvogels, spreeuwen en een enkele beflijster gezien. Jos V. en Toon zagen voorts een bladkoning en noteerden daarnaast ook nog een zwartkop (mannetje). Wim zag op zijn beurt een sperwervrouwtje, die veel interesse had voor de duiven rondom de Kooiplaats.

Er deed zich die ochtend ook een fraai weersverschijnsel voor in de kwelder. Zonnestralen die door de wolken prikken en de aarde hier en daar in de spotlights zetten worden doorgaans wolkenstralen genoemd. De één had het in het geval van bijgaande foto over een zonneharp, een ander over een Jacobsladder, maar zelf zou ik gekozen hebben voor een zonlichtwaterval, voor zover dat woord bestaat. Oordeel ook nu wederom zelf.

Lichtval voor nachtvlinders in het najaar foto Wim Wijering

Fraai weersverschijnsel in de kwelder foto Marcel Grunder

In een naburig weiland bij de Kooiplaats werd een apparaat opgemerkt, waarvan Theun graag wilde weten waarvoor deze gebruikt werd. Aldus werd een foto gemaakt, waarbij al snel bleek dat het om een soort lichtval ging. Toevallig kwamen we die dag twee dames tegen van de Rijksuniversiteit Groningen, die onderzoek deden naar de groei van mossen op het eiland. Ze waren, net als enkele andere onderzoekers, gestationeerd bij het wetenschappelijke onderzoeksstation “De Herdershut”.  Bij het zien van de foto kregen we een keurig antwoord. De lichtval werd gebruikt voor het vaststellen van het aantal en de soorten nachtvlinders gedurende deze periode in het najaar. 

Ondergetekende heeft die ochtend maar weinig van het mooie kunnen genieten. Er vond namelijk gedegen overleg plaats over de in gang te zetten aanvraag voor de plaatsing van een oeverzwaluwwal bij de Kooiplaats. Daartoe is door onze Vereniging een ondersteunend schrijven opgesteld richting het IJsvogelfonds en Vogelbescherming Nederland. Aan dit alles is veel voorbereidingstijd voorafgegaan. De paperassen werden op deze dag ondertekend door respectievelijk Theun en Rutger Talsma (verzoeker en beheerder) en door onze voorzitter Jan Nijmeijer en Wim Wijering, beiden namens onze Vereniging. We wachten af of in 2026 de gevraagde financiële tegemoetkoming er komt ten faveure van de oeverzwaluwen.  
​
Iedereen was ’s middags tijdig terug voor het schoonmaken van de onderkomens, het inpakken van de spulletjes etc. Rutger was ons aansluitend wederom ter wille met het vervoer van de bagage naar de aanlegsteiger. Nadat de gehuurde fietsen waren afgeleverd werd nog een laatste blik geworpen op het wad, waar zich - speciaal voor ons - nog een 30-tal kluten had verzameld.

Een deel van de kluten bij de Veerdam foto Wim Wijering

Tegen half vier verlieten we met de boot ons zo dierbare eiland. Een heerlijk lang weekend zat erop. Het was weer erg gezellig en er werden veel vogelsoorten gezien. De totaalscore eindigde uiteindelijk op 114 soorten; 7 meer dan een jaar eerder.

Auteur: Wim Wijering

​Foto’s:   Wim Wijering, Rob Zonder, Johan Drop, Marcel Grunder, Jan Grootelaar, Benny Dood en   Sylvia Schepers