euro birdwatch 2026
|
Woord vooraf:
Euro Birdwatch is een initiatief van BirdLife International. Het vond dit jaar voor de 31e keer in successie plaats. Het doel van dit evenement is om aandacht te vragen voor vogeltrek in het algemeen en gebieden, die vogels aandoen, in het bijzonder. Op zaterdag 03 oktober 2026 hebben wederom duizenden vogelaars uit 34 verschillende Europese landen gelijktijdig vogels geteld. Met name werd gekeken naar trekvogels, die op weg waren naar zuidelijke gebieden. Al met al trokken er miljoenen vogels aan de vele deelnemers voorbij. |
In ons land waren dit jaar 103 telposten ingericht, zo ook die van ons op de kijkheuvel bij de Sterrenwacht in Lattrop. In Nederland hebben honderden vogelaars aan dit telfenomeen meegedaan. Als steeds werd het vogeltrekspektakel gecoördineerd door Vogelbescherming Nederland, waarbij nauwe samenwerking plaats vond met Trektellen.nl.
Euro Birdwatch staat of valt met het weer. Helder zicht met wat bewolking is ideaal om te tellen, net als lichte tegenwind, want dan vliegen de vogels lager en worden ze eerder opgemerkt. Deze combinatie vergemakkelijkt in de regel het tellen. Vanwege de zeer zwakke tegenwind zullen veel trekvogels waarschijnlijk op grote hoogte zijn gepasseerd. Een aanzienlijk deel blijft dan onopgemerkt.
Al geruime tijd was het in ons deel van Europa prachtig bestendig weer. Voor veel trekvogels is onder dergelijke omstandigheden dan nog niet het moment aangebroken om naar andere voedselgebieden te vertrekken. Door aangeboren drang gebeurt dit immers op instinct.
|
Voor de beste resultaten (lees: meer vogels) is het in ons land van belang dat er flinke “aanvoer” vanuit het noorden en oosten van Europa plaats vindt. Dat viel, ondanks de goede vooruitzichten toch nog enigszins tegen. Wel kregen we voordien te horen dat er enkele dagen eerder veel buizerdtrek was waargenomen en dat er mogelijk notenkrakers onderweg waren. Helaas kwam dat beestje niet bij ons voorbij.
|
Landelijke gegevens:
In totaal werden in ons land op de teldag al met al 551.152 vogels (trekvogels en pleisteraars) geteld, verdeeld over 213 soorten
In totaal werden in ons land op de teldag al met al 551.152 vogels (trekvogels en pleisteraars) geteld, verdeeld over 213 soorten
Bijzondere waarnemingen (landelijk):
Met zoveel vogelaars, die het luchtruim hebben afgespeurd, kon het bijna niet uitblijven dat er ook leuke en bijzondere waarnemingen werden gedaan. De bekende landelijke krenten in de “vogelpap” waren onder meer: notenkraker (1), koningseider (1), ijsduiker (1), k) buidelmees (1), zwarte ibis (1), grauwe gors (1), grote burgemeester (1), grijze wouw (1), zwarte rotgans (1), rosse franjepoot (1), Noordse pijlstormvogel (1), Europese kanarie (1), bosgors (2), steppenkiekendief (2), zwarte wouw (2) buidelmees (2), duinpieper (3), parelduiker (4), reuzenstern (4), dwerggors (5), bladkoning (5), Siberische boompieper (6), grote pieper (7), roodkeelpieper (12), visarend (13), koereiger (34) en maar liefst 91 overvliegende rode wouwen! Van die laatste kwamen er bij onze collega-tellers van de Vogelwerkgroep Heemkunde Ootmarsum in het Ottershagen zelfs vier over.
Met zoveel vogelaars, die het luchtruim hebben afgespeurd, kon het bijna niet uitblijven dat er ook leuke en bijzondere waarnemingen werden gedaan. De bekende landelijke krenten in de “vogelpap” waren onder meer: notenkraker (1), koningseider (1), ijsduiker (1), k) buidelmees (1), zwarte ibis (1), grauwe gors (1), grote burgemeester (1), grijze wouw (1), zwarte rotgans (1), rosse franjepoot (1), Noordse pijlstormvogel (1), Europese kanarie (1), bosgors (2), steppenkiekendief (2), zwarte wouw (2) buidelmees (2), duinpieper (3), parelduiker (4), reuzenstern (4), dwerggors (5), bladkoning (5), Siberische boompieper (6), grote pieper (7), roodkeelpieper (12), visarend (13), koereiger (34) en maar liefst 91 overvliegende rode wouwen! Van die laatste kwamen er bij onze collega-tellers van de Vogelwerkgroep Heemkunde Ootmarsum in het Ottershagen zelfs vier over.
Het schijnt dat er dit najaar een invasie van notenkrakers op komst kan zijn vanuit Noord- en Oost-Europa. Het is mooi dat het eerste exemplaar en tevens het enige exemplaar tijdens Eurobirdwatch in Twente werd gezien. Dat gebeurde op de vogeltrekpost bij de Oelemars in Losser.
Onze deelname:
Als te doen gebruikelijk werd er door ons geteld vanaf de kijkheuvel bij de Sterrenwacht in Lattrop. Vooraf moest er een beetje worden gesnoeid vanwege hinderlijke begroeiing, die het zicht belemmerde.
Als te doen gebruikelijk werd er door ons geteld vanaf de kijkheuvel bij de Sterrenwacht in Lattrop. Vooraf moest er een beetje worden gesnoeid vanwege hinderlijke begroeiing, die het zicht belemmerde.
|
Van onze Vereniging deden op deze teldag aanvankelijk 6 tellers mee, te weten: Henk Schepers, Johan Drop, Marcel Grunder, Ruben Koiter, Jan Nijmeijer en Wim Wijering. Later sloten ook Gerald Braak, Annemarie Lutke Veldhuis en Bianca Franceschina zich bij ons aan. We zijn gestart om 07.30 uur en hebben doorgeteld tot 12.30 uur. In de loop van de ochtend werd onze kijklocatie bijna “overbevolkt” toen een tamelijk groot gezelschap kwam buurten. De groep kwam uit Amsterdam en had met buitenlandse familieleden een reünie georganiseerd. Vanwege het mooie weer waren ze samen aan het wandelen geslagen.
|
Bij aanvang van de telling was het frisjes met een temperatuur van 7° C. Wel konden we meteen genieten van een mooie omfloerste zonsopkomst met wat lichte mist. Aan het eind van de telling liep de temperatuur op tot maar liefst 19° C . Gewoontegetrouw werden beurtelings de uurtellijsten ingevuld.
|
Van de laaghangende mist in het begin ondervonden we nauwelijks tot geen hinder. Het bleef die ochtend eigenlijk grotendeels onbewolkt weer en van wind hebben we überhaupt niets gemerkt. Bij het stijgen van de temperatuur gingen geleidelijk de jassen en truien dan ook uit. Voor de zonaanbidders was het prima weer, maar wat minder voor de tellers, omdat de ingrediënten voor een ultieme trekdag, althans bij ons, ontbraken. Daar hoop je immers stilletjes toch altijd op.
|
|
Veel trekvogels zijn waarschijnlijk hoog over gevlogen, waardoor we lang niet alles in de kijker zullen hebben gekregen. Het plaatselijke verkeerslawaai zal er zeker voor gezorgd hebben dat we daarnaast ook menig piepje hebben gemist. In het laatste uur kregen we nog een heel klein staartje mee van wat buizerdtrek met daaraan voorafgaand warempel een overvliegende slechtvalk.
Eigenlijk was het op de 3e dag van de maand eigenlijk té mooi weer. De laatste jaren merken we dat het trekgedrag eind september/begin oktober stagneert. Dat zal zeker met de opwarming van de aarde te maken hebben. Het is wellicht naar de toekomst toe te overwegen om Eurobirdwatch pakweg veertien dagen later te plannen. Jammer genoeg gaan wij daar evenwel niet over.
|
|
Dat het mooi weer was, was ook te zien aan de vlindersoorten en overige insecten, die bij ons in de buurt rondvlogen. Net als bij de voorlaatste telling in september vlogen er steevast hoornaars aan ons voorbij. Genoteerd werden en passant ook nog een aantal dagvlinders, zoals bont zandoogje, atalanta, klein geaderd witje, kleine vuurvlinder, distelvlinder en gehakkelde aurelia. Verder lieten zich ook nog enkele houtpantserjuffers zien.
|
Toelichting bij de top 10 en onze vogelbeleving op 03 oktober 2026
In 2025 hebben we - net als veel vogelaars elders - niet meegedaan aan Eurobirdwatch, Dat had alles te maken met het enorme slechte weer (storm) van dat moment. Een vergelijking met een jaar eerder is dan ook niet te maken.
In 2025 hebben we - net als veel vogelaars elders - niet meegedaan aan Eurobirdwatch, Dat had alles te maken met het enorme slechte weer (storm) van dat moment. Een vergelijking met een jaar eerder is dan ook niet te maken.
De spreeuw (561 exx) was dit jaar bij ons de onbetwiste nummer 1. De vink eindigde met 318 exx op de tweede pek. Bij de landelijke telling was het net andersom. De 3e plek werd bij ons ingenomen door de grauwe gans met 70 overtrekkende vogels. Landelijk eindigde deze soort op de 6e plek. Kauw, houtduif, gaai en zwarte kraai hielden zich vooral in de buurt op. Ook deze pleisteraars zijn terug te vinden in onze top 10.
|
Het meest opmerkelijke van deze dag was voor ons toch als steeds de door- of zwerftrek - met foerageeronderbrekingen - van achtereenvolgens 63 pimpelmezen, 54 koolmezen, 21 staartmezen en 47 tjiftjaffen. Hiertussen zaten ook 2 zwartkoppen en 2 glanskoppen. De gehele telochtend hebben we op de kijkheuvel van dit “kleine grut” mogen genieten. Al deze kleine soorten deden zich onderweg tegoed aan vliegjes en bladluizen, die onderaan de bladeren van onder meer een wilde appelboom zaten. Het weer was zodanig dat de tjiftjaffen zelfs nog zongen. Dat er uiteraard veel foto’s zijn gemaakt van deze voortdurende stroom aan kleine doortrekkertjes, laat zich raden. Van roofvogeltrek was tijdens onze telling nauwelijks sprake. We moesten het uiteindelijk doen met 16 buizerds, 3 sperwers, 3 torenvalken en 1 slechtvalk. Die laatste vloog nota bene pal over ons heen. Wellicht zijn we net iets te vroeg gestopt met het telwerk. In het laatste uur kwamen er toch nog in betrekkelijk korte tijd 12 over.
|
De telpost is in de regel goed voor een redelijk aantal merels. Dit keer verschenen er slechts 14 op de tellijst. Het lijkt er nochtans op dat deze soort weer enigszins in de lift zit. Ze hebben het de afgelopen jaren zwaar te verduren gehad met onder meer het Usutu-virus. Het aantal lijsterachtigen hield op de teldag niet echt over. Naast de merels telden we slechts 10 zanglijsters, 1 grote lijster en 1 koperwiek.
|
Aan onze ogen trokken verder onder meer voorbij: 10 boomleeuweriken, 5 witte kwikstaarten, 2 watersnippen, 2 veldleeuweriken, 6 aalscholvers, 2 kepen, 1 koperwiek, 2 putters, 7 sijsjes, 1 grote lijster, 1 roodborsttapuit, 1 Nijlgans (met z’n grote witte vleugelvlakken) en de eerdergenoemde 70 grauwe ganzen.
|
Vaste waardes voor begin oktober als boerenzwaluw en grote zilverreiger lieten het deze keer volledig afweten. Normaliter pakken we aan de Dinkel en het gekanaliseerde deel hiervan ook nogal wat watervogels mee. We moesten het deze keer echter doen met 9 meerkoeten 5 waterhoentjes en 5 wilde eenden en 1 Nijlgans. Gelukkig maakten ijsvogel (1), en grote gele kwikstaart (2) aan de oever van de Dinkel veel goed.
|
Tot slot:
We hebben ondanks de wat mindere trekresultaten toch optimaal kunnen genieten. Niet alleen van het weer, maar ook vanwege het gezamenlijk tellen. In positieve zin werd er ook weer flink gesteggeld onder elkaar. Het zou vreemd zijn als dat niet meer zou gebeuren. Kortom; meedoen aan dergelijke tellingen blijft een gezellige en nuttige aangelegenheid. Als het weer mee zit, doen we volgend jaar natuurlijk ook gewoon weer mee!
We hebben ondanks de wat mindere trekresultaten toch optimaal kunnen genieten. Niet alleen van het weer, maar ook vanwege het gezamenlijk tellen. In positieve zin werd er ook weer flink gesteggeld onder elkaar. Het zou vreemd zijn als dat niet meer zou gebeuren. Kortom; meedoen aan dergelijke tellingen blijft een gezellige en nuttige aangelegenheid. Als het weer mee zit, doen we volgend jaar natuurlijk ook gewoon weer mee!
Samenstelling: Wim Wijering
Foto’s: Wim Wijering, Marcel Grunder en Johan Drop
Foto’s: Wim Wijering, Marcel Grunder en Johan Drop